Bahasa Indonesia

Op het eerste gezicht een simpele taal om te leren. Er bestaan geen werkwoordvervoegingen, dus ieder werkwoord blijft hetzelfde of het nou om hij/ zij/ wij of ik gaat. Voorbeeld: saya belajar (ik leer), kami belarjar (wij leren) anda belajar (hij leert). Meervoud wordt vaak aangeduid met 2 keer hetzelfde woord, voorbeeld anak anak = kinderen. De zinnen zijn vaak simpel van vorm en veelal vervalt de “is” vorm in de zin. Bijv. saya dari Belanda (ik van Holland, ipv ik ben van…). Saya betekent niet alleen “ik”, het is ook “mij” en “mijn” en dat geld voor alle persoonsvormen. Ook is er geen verschil in hij/zij, alles is dia/ ia. Behoorlijk wat woorden zijn afgeleid van onze Nederlandse taal, vaak (mijn inziens) grappig geschreven, kantor (kantoor), koper (koffer), kopi (koffie), guvenur (gouveneur) etc. Maar toch wel het allerbelangrijkste en gunstigste in het leerproces; het alfabet is bijna hetzelfde en ze spreken het uit zoals je het schrijft. Je zou dus denken, dat ik nu na 5 weken intensieve taaltraining en heel veel oefenen met de lokale bevolking wel in staat zou zijn om de krant te kunnen lezen of een toespraak te begrijpen.
Nou vergeet het maar, zoals mijn leraar het noemt, “baby bahasa”, is voor de mensen in de dagelijkse informele gesprekjes prima verstaanbaar. En eerlijk is eerlijk, daar ben ik ook heel goed in. Maar zodra het op de formele kant danwel geschreven taal aankomt, ben je nergens met je baby bahasa. Want dan komen ineens de meest lange woorden om de hoek kijken. Deze woorden kenmerken zich allen door het begin met ber/ meng/ mem/ me/ pe/ ke en ze eindigen met kan/ an of i. Om een voorbeeldje te geven. Het woord kerja= werk. Maar wordt werk een werkwoord, dan spreken we niet meer van kerja, maar wordt het bekerja en als het om het woord baan gaat, wordt het pekerjaan. Dit geld voor alle woorden die er zijn in het indonesisch en dat zijn er nogal wat. Nu is dit een simpel voorbeeld, maar in het kader van werk kom je al snel op moeilijkere woorden uit. Ajar = leren, mengajar = doceren, pengajar = instructeur, pengajaran =instructie. Pakat = akkoord, bersepakatan = eens zijn met, menyepakati = een zijn over, kesepakatan = overeenkomst. Zoals je ziet komt dat eerste kleine woordje (lees: baby bahasa) steeds terug, maar iedere keer betekent het iets anders. Nogmaals men begrijpt je prima als je alleen dat eerste woordje gebruikt, maar dan kom je wel laaggeschoold over en dat willen we natuurlijk ook niet. Dus dan maar blijven oefenen, oefenen en nogmaals oefenen…
Zoals je ziet dus een heel handig systeem, alleen in lange zinnen krijg je erg veel lange woorden en dan wordt het lastiger voor mij om het in mijn hoofd te vertalen.

 
Afgelopen week waren we uitgenodigd door de directie van een hotelschool in Denpasar om met de studenten Engels te praten. Op donderdag en vrijdag was het zover en werden we opgehaald met een busje. We werden meteen van harte welkom geheten door verschillende leraren en andere belangrijke mensen binnen de directie. Omdat het een formele bijeenkomst was, sprak de directeur ons dan ook formeel toe. En hoewel ik echt wel veel woorden ken inmiddels, is een dergelijke gebeurtenis toch echt nog te hoog gegrepen. Ik was nog aan het zoeken naar de betekenis van zin 1, terwijl de directeur al aan z’n derde zin begon. Gelukkig bleek na afloop dat ik niet de enige was die dit zo had ervaren, daar waar ik nog energie wilde stoppen in het vertalen, waren de anderen al afgehaakt en overgegaan op het smilen. Na het openings praatje volgde een koffiepauze en toen konden we gelukkig weer verder in baby bahasa. En dan merk je echt dat de relaties onderling hier zo belangrijk zijn. In die koffiepauze worden de echte contacten gelegd. Natuurlijk wil iedereen weten wat je in Indonesie komt doen en wat je van Bali vindt en natuurlijk wat je van het eten vindt! Toen mij verteld werd dat er nog 2 NL docenten werkten, werd me ook meteen gevraagd of ik niet daar wilde komen werken. Het blijft een gek gevoel dat je deze positie al hebt voordat je er ook maar iets voor hebt gedaan, puur en alleen door mijn witte huid en het feit dat ik in Nl onderwijs heb genoten. Anderzijds heeft de ervaring ook geleerd dat als je echt wil, de weg een stuk langer is, terugdenkend aan Curacao. Maar wie weet kan ik dit nog in mijn achterhoofd houden, je weet maar nooit. Ik heb in elk geval de directeur beloofd dat ik mijn netwerk binnen ROC MN in zal zetten mocht hij op excursie naar NL komen. Een ideale manier om vrienden te worden met de directie, want dat willen ze wel ;-)

De school zelf had veel weg van een doorsnee ROC opleiding horeca bij ons in Nederland. De studenten oefenen veel in een praktijk keuken met bijbehorend restaurant. Hier kregen we de tweede dag ook lunch geserveerd. Ons was gevraagd gast te spelen, dus als je mij zo’n rol geeft dan doe ik natuurlijk mijn uiterste best om deze rol goed neer te zetten. Ik stelde de ober in kwestie dan ook allemaal vragen in het Indonesisch over het eten, de kaart, het zgn restaurant en bij gebrek aan wijn, de sapsoorten. Hij moest mij in het Engels te woord staan, maar klapte helemaal dicht. Wellicht kwam het doordat ik samen met de directeur een tafeltje had, maar deze jongen was duidelijk van zijn stuk gebracht door mijn vragen. Qua technieken en beleefdheidsvormen werd aan alle eisen voldaan, maar op het gebied van de sociale vaardigheden konden ze allen nog wel wat leren. Ik vroeg dan ook heel beleefd of ze hier wellicht les in kregen, maar hoe kan het ook anders, van dat vak hadden ze nog niet eerder gehoord. Na afloop mochten de studenten uit hun rol stappen en wat denk je, ineens worden er allemaal vragen op me afgevuurd en merk ik dat ze heel goed Engels kunnen spreken. Dus ik heb nog een hele tijd met ze zitten kletsen en ze ook verteld dat dit soort gesprekjes in een restaurant ook heel leuk kunnen zijn. Ik gaf aan dat toeristen het zeker leuk vinden om wat te horen over de omgeving of typsich Balinees eten. Toen ze allemaal braaf begonnen te knikken, heb ik ze de tip gegeven om het maar eens uit te proberen tijdens hun aankomende stage in het hotel. Tja, ik ben en blijf een omgangskunde docent….
Anyway, dit hele gesprekje ging in het Indonesisch en ik heb inderdaad niet zoveel woorden gebruikt, maar de woorden die ik gebruikt heb, waren helder. Ook kreeg ik nog een rondleiding van andere studenten en heb ik even een kijkje mogen nemen in een klaslokaal. Alle stoeltjes stonden in collegehouding in de klas. Met de neus naar de docent en geen interactie met elkaar. Toen ik vroeg of dit altijd zo was, vertelden ze dat dit helemaal verschild per docent en vak. De taaldocenten gebruiken vaak wel een andere manier van lesgeven vertelden ze. Na de rondleiding hadden de studenten nog tal van vragen over Nederland. Is het echt waar dat je in NL gewoon op straat drugs mag gebruiken? Is het echt waar dat je in NL zo lang over je rijbewijs moet doen? Is het echt waar dat er in Nederland zoveel jongeren drinken? Is het echt waar….  En dan merk je dat je praat met jeugd die door het internet hun kennis hebben uitgebreid.  Met name facebook en youtube zijn hier erg populair, in welke stad niet zou je bijna kunnen afvragen tegenwoordig. Met een voordeel voor de docenten, mobiel internet is hier nog te duur voor de jeugd, dus de telefoontjes blijven nog altijd braaf uit tijdens de lessen. Maar braaf zijn ze hier sowieso echt nog wel, een docent verdient respect en gezag, dus dat krijg je ook. Doordat niet iedereen een opleiding kan veroorloven en veel jongeren zich suf werken hiervoor, beseffen ze volgens mij ook hoe belangrijk het is om er echt voor te gaan. Maar goed, dat alles is gebasseerd op slechts deze 2 daagse ervaring.

Hoe dan ook door weer intensief in het school systeem te hebben rondgelopen en met name de leuke contacten met de studenten en de leraren, besef ik dat mijn hart toch echt bij het onderwijs ligt. En eerlijk is eerlijk het is best fijn om 7 weken zelf weer even in de lesbanken te zitten, maar ik kijk nu toch ook wel heel erg uit naar mijn nieuwe baan. Nog maar 2 weken en dan is het zover, de tijd vliegt nu echt….

Sampai jumpa lagi!